هشدار درباره کاهش بهرهوری آب در زراعت آبی ایلام؛ ضرورت سرمایهگذاری در کشاورزی دانشبنیان
آخرین ویرایش در آگوست 18, 2025 توسط امیرمهدی صارمی
در پی بررسی عملکرد بخش کشاورزی استان ایلام در سال نخست اجرای برنامه هفتم توسعه، یکی از اساتید دانشگاه در حوزه ترویج و آموزش کشاورزی با انتقاد از کاهش بهرهوری آب در زراعت آبی، خواستار تمرکز بر مدیریت منابع، آموزش کشاورزان و توسعه کشاورزی دانشبنیان شد.
بهرهوری پایین آب؛ چالش جدی زراعت آبی در ایلام
خدابخش داودینصر، مدرس دانشگاه و کارشناس ارشد ترویج کشاورزی، در گفتوگویی با ایسنا اظهار کرد: «در سال ۱۴۰۳، سطح زیر کشت زراعت آبی استان ۷.۵ درصد و میزان تولید ۳.۹ درصد رشد داشته، اما عملکرد تولید در واحد سطح با کاهش ۳.۳ درصدی مواجه شده است. این آمار نشان میدهد که افزایش سطح زیر کشت به تنهایی نمیتواند منجر به بهبود عملکرد شود، بلکه باید بر ارتقای بهرهوری نهادهها بهویژه آب تمرکز کرد.»
وی با اشاره به کاهش کارایی مصرف آب در زراعت آبی افزود: «در سال ۱۴۰۳، کارایی مصرف آب به ۷۴۲ کیلوگرم به ازای هر مترمکعب رسیده که نسبت به سال قبل با رقم ۷۶۵ کیلوگرم، حدود سه درصد افت داشته است. این عدد در مقایسه با شاخص ملی (۱۳۲۰ کیلوگرم) و شاخص جهانی (۱۸۰۰ تا ۲۵۰۰ کیلوگرم) بسیار پایین است و نشاندهنده ضعف جدی در مدیریت منابع آبی است.»
شکاف بهرهوری در زراعت آبی؛ افزایش سطح بدون رشد عملکرد
داودینصر با بررسی روند دهساله زراعت آبی استان گفت: «از سال ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳، سطح زیر کشت آبی از ۷۵ هزار به ۹۶ هزار هکتار افزایش یافته که رشد ۲۸ درصدی را نشان میدهد، اما در همین بازه زمانی، عملکرد تنها پنج درصد رشد داشته است. این اختلاف فاحش بیانگر شکاف بهرهوری و ضرورت بازنگری در سیاستهای توسعه کشاورزی است.»
وی همچنین به ترکیب محصولات اشاره کرد و افزود: «حدود ۶۹ درصد سطح زیر کشت آبی استان به گندم و ۳۱ درصد به سایر محصولات اختصاص دارد که نشاندهنده تمرکز بالا بر یک محصول استراتژیک اما با بهرهوری پایین.»
زراعت دیم؛ نقطه امید در کشاورزی ایلام
بر خلاف زراعت آبی، داودینصر عملکرد زراعت دیم را مثبت ارزیابی کرد و گفت: «در مقایسه دو ساله، سطح زیر کشت دیم ۶.۳ درصد، تولید ۱۱.۱ درصد و عملکرد ۴.۵ درصد رشد داشتهاند. این همسویی شاخصها نشاندهنده توجه به دیمکاری و موفقیت طرح ملی جهش تولید در دیمزارهاست.»
با این حال، وی نسبت به افت کارایی مصرف آب در دیمکاری هشدار داد و افزود: «در سال ۱۴۰۳، کارایی مصرف آب در دیمزارها ۳.۵ کیلوگرم به ازای هر میلیمتر بارش بوده که نسبت به سال قبل حدود ۸ درصد کاهش داشته و از هدفگذاری سند بهرهوری آب نیز فاصله دارد.»
باغبانی استان؛ فاصله زیاد با شاخصهای ملی
در بخش باغبانی، داودینصر وضعیت استان را نامطلوب توصیف کرد و گفت: «در سال ۱۴۰۳، سطح باغات استان ۵۷۰۸ هکتار بوده که ۴۹۱۸ هکتار آن بارور است. عملکرد باغات آبی ۵۵۳۳ کیلوگرم در هکتار و باغات دیم ۶۸۳ کیلوگرم است، در حالی که میانگین کشوری به ترتیب ۹۳۰۶ و ۴۵۳۵ کیلوگرم است. متأسفانه استان ایلام در سه شاخص سطح، تولید و عملکرد، سالها در رتبه آخر کشور قرار داشته است.»
راهکارهای پیشنهادی برای پایداری کشاورزی
این مدرس دانشگاه با تأکید بر لزوم اصلاح سیاستهای کشاورزی، راهکارهایی را برای ارتقای بهرهوری مطرح کرد:
- اجرای الگوی کشت با مشوقهای هدفمند
- ترویج کشاورزی حفاظتی شامل تناوب، کمخاکورزی و حفظ بقایای گیاهی
- توسعه کشت پاییزه و یکپارچهسازی اراضی
- انتقال کشت سبزی، صیفی و محصولات غیر استراتژیک به گلخانهها
وی همچنین به اهمیت طرح ملی جهش تولید در دیمزارها اشاره کرد و گفت: «این طرح از سال ۱۳۹۹ با حمایت ستاد اجرایی فرمان امام و وزارت جهاد کشاورزی آغاز شده و دستاوردهای خوبی داشته است، اما در صورت بیتوجهی، خطر بازگشت به شرایط قبل وجود دارد.»
ضرورت تحول مدیریتی و نگاه راهبردی به کشاورزی
داودینصر در پایان با تأکید بر نقش مدیران در تحول کشاورزی گفت: «تقویت نگرش مثبت مدیران به دیمزارها و ارتقای مراکز جهاد کشاورزی به عنوان خط مقدم امنیت غذایی ضروری است. برای تحول اساسی در زراعت و باغبانی باید از راهبرد اقتصاد مقاومتی با محورهای درونزایی، بروننگری، مردمیسازی، دانشبنیانی و بهرهوری بهره گرفت و مدیریت جهادی را در دستور کار قرار داد.»
با توجه به چالشهای موجود در بهرهوری آب و عملکرد محصولات، آینده کشاورزی استان ایلام نیازمند بازنگری جدی، سرمایهگذاری هدفمند و استفاده از ظرفیتهای علمی و مردمی است.
# بیوگرافی امیرمهدی صارمی
**امیرمهدی صارمی**
سردبیر ارشد و تحلیلگر ارشد سیاسی
مجله خبری حقیقت
—
### **خلاصه حرفهای**
امیرمهدی صارمی روزنامهنگار حرفهای، تحلیلگر سیاسی و مدیر رسانهای با بیش از ۱۸ سال سابقه مستمر در حوزه روزنامهنگاری تحقیقی و تحلیل سیاسی است. تخصص اصلی او در تحلیل تحولات منطقهای خاورمیانه، دیپلماسی ایران و روابط بینالملل میباشد.
### **تحصیلات**
– کارشناسی ارشد روابط بینالملل از دانشگاه تهران
– کارشناسی علوم سیاسی از دانشگاه شهید بهشتی
– دیپلم روزنامهنگاری تحقیقی از مدرسه روزنامهنگاری توماس رید
### **گواهینامههای تخصصی**
– گواهی روزنامهنگاری امنیتی و دفاعی از مؤسسه مطالعات راهبردی
– گواهی تحلیل سیاسی پیشرفته از آکادمی مطالعات خاورمیانه
– گواهی اخلاق حرفهای روزنامهنگاری از انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران
### **سمتهای فعلی**
– سردبیر ارشد مجله خبری حقیقت (از ۱۳۹۷ تاکنون)
– تحلیلگر ارشد سیاسی شبکه تحلیلگران خاورمیانه
– عضو هیئت تحریریه فصلنامه مطالعات راهبردی
– مشاور رسانهای مؤسسه فرهنگی-مطالعاتی راهبرد
### **سوابق اجرایی و حرفهای**
– دبیر سیاسی روزنامه اعتماد ملی (۱۳۹۰-۱۳۹۷)
– خبرنگار ویژه تحولات منطقهای در خبرگزاری مهر (۱۳۸۵-۱۳۹۰)
– تحلیلگر مهمان در مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه (۱۳۹۲-۱۳۹۸)
– مدرس مدعو دورههای روزنامهنگاری سیاسی در دانشگاه علامه طباطبایی
### **تألیفات و آثار منتشر شده**
۱. **”ژئوپلیتیک جدید خاورمیانه: تحولات و چالشها”** – انتشارات اطلاعات
۲. **”روزنامهنگاری تحقیقی در حوزه امنیت ملی”** – انتشارات سروش
۳. **”تحلیل گفتمان سیاست خارجی ایران”** – انتشارات وزارت خارجه
۴. ویراستار مجموعه **”اسناد تحلیلی بحرانهای منطقهای”**
### **گزارشهای تحقیقی شاخص**
– گزارش تحقیقی “شبکههای مالی تروریسم در خاورمیانه” (۱۳۹۸)
– گزارش ویژه “تحولات قدرت در عراق پس از داعش” (۱۳۹۹)
– پژوهش میدانی “روابط قومی-مذهبی در سوریه” (۱۴۰۰)
– تحلیل جامع “توافقهای امنیتی منطقهای و تأثیر آن بر ایران” (۱۴۰۱)
### **جوایز و افتخارات**
– روزنامهنگار برگزیده سال در حوزه تحلیل سیاسی (۱۴۰۰ و ۱۴۰۲)
– دریافت جایزه ملی روزنامهنگاری تحقیقی برای گزارش “فساد فرامرزی” (۱۳۹۹)
– تحلیلگر برتر رسانههای مکتوب از نگاه انجمن علوم سیاسی ایران (۱۳۹۸)
– دریافت تقدیرنامه از مجلس شورای اسلامی برای پوشش تحلیلی انتخابات (۱۴۰۰)
### **عضویت در نهادهای تخصصی**
– عضو پیوسته انجمن علوم سیاسی ایران
– عضو هیئت مدیره انجمن روزنامهنگاران سیاسی ایران
– عضو شورای سیاستگذاری کنفرانس سالانه تحولات خاورمیانه
– ناظر بینالمللی انتخابات در سه کشور منطقه
### **تخصصهای کلیدی**
– تحلیل تحولات سیاسی و امنیتی خاورمیانه
– روزنامهنگاری تحقیقی و افشاگری
– مدیریت بحرانهای رسانهای
– پژوهش میدانی در مناطق بحرانی
– تفسیر و تحلیل اسناد دیپلماتیک
– آموزش روزنامهنگاری سیاسی
### **سخنرانیها و میزگردهای تخصصی**
– سخنران اصلی در بیش از ۵۰ کنفرانس ملی و بینالمللی
– میزگردهای تحلیلی در شبکههای خبری ملی و بینالمللی
– ارائه کننده کارگاههای تخصصی روزنامهنگاری امنیتی
– مشاور رسانهای در مذاکرات بینالمللی
### **روششناسی کاری**
صارمی در کار خود بر این اصول پایبند است:
۱. **اعتبارسنجی چندمنبعی**: استفاده از حداقل سه منبع مستقل برای هر خبر
۲. **شفافیت منابع**: افشای محدودیتهای دسترسی به اطلاعات
۳. **تفکیک تحلیل از خبر**: تمایز واضح بین گزارش واقعیت و تحلیل نظر
۴. **اصلاحپذیری**: بهروزرسانی تحلیلها براساس اطلاعات جدید
### **دستاوردهای مجله خبری حقیقت**
– افزایش ۳۰۰ درصدی مخاطبان طی ۵ سال گذشته
– کسب رتبه اول اعتماد مخاطب در نظرسنجیهای مستقل
– راهاندازی دپارتمان تحقیقات رسانهای
– ایجاد شبکهای از خبرنگاران و تحلیلگران در ۱۵ کشور منطقه
– تولید بیش از ۱۰۰۰ گزارش تحقیقی و تحلیلی
### **اخلاق حرفهای**
– پایبندی به منشور اخلاقی روزنامهنگاری
– حفظ استقلال رسانهای و عدم وابستگی سیاسی
– رعایت حریم خصوصی افراد
– پرهیز از حسگرایی و بزرگنمایی
– مسئولیتپذیری در قبال صحت اطلاعات
### **ارزیابی تخصصی **
– **تجربه**: ۱۸ سال فعالیت مستمر در رسانههای معتبر
– **تخصص**: تحصیلات آکادمیک در علوم سیاسی و روابط بینالملل
– **اعتبار**: جوایز معتبر ملی، تألیفات علمی، عضویت در نهادهای تخصصی
– **اعتماد**: سابقه شفاف، پایبندی به اخلاق حرفهای، پاسخگویی عمومی
### **تعهدات حرفهای**
– انتشار اصلاحیه در صورت بروز خطا
– پاسخگویی به انتقادات سازنده
– آموزش و mentoring روزنامهنگاران جوان
– مشارکت در ارتقای استانداردهای حرفهایی
**آخرین بهروزرسانی**: دی 1404
**منبع**: آرشیو رسمی مجله خبری حقیقت
**تأییدیه**: انجمن صنفی روزنامهنگاران ایران
**کد اخلاقی**: JRN-ETH-2023-۱۲
*کلیه تحلیلهای ارائه شده مبتنی بر اسناد و اطلاعات تأییدشده از منابع معتبر است.*
